Градоначалникот на Тетово, Биљал Касами, ја остави отворена можноста општината да продава јавно земјиште за финансирање на општински проекти, со што се отвараат нови дебати за управувањето со имотот на градот. И додека тој ја претставува продажбата како една од опциите за обезбедување на средства, опозицијата и граѓанското општество го обвинуваат дека го загрозува јавниот интерес и отвора пат за отуѓување на имотот на граѓаните. Тие бараат општината да се откаже од плановите за продажба на јавните парцели и да најде други форми на финансирање, пишува Порталб.мк.
На седницата одржана на 18 мај 2026 година, мнозинството од Општинскиот совет во Тетово, составен од ВЛЕН и ВМРО-ДПМНЕ, го изгласа дополнувањето и измените на Програмата за управување со градежното земјиште во Општина Тетово.
Ова не мора да значи дека општината ќе го продаде земјиштето, но, планирани за продажба се две парцели кај ЕВН, паркингот кај ВЕРО, земјиште кај Спортскиот центар, парцела зад „Уан Хоспитал“, земјиште во село Сараќино, земјиште во близина на реката Пена, неколку парцели во Мала Речица.
На прашањето на Порталб.мк околу тоа дали ќе ги продаде овие парцели или не, градоначалникот на Тетово, Биљал Касами, не го исклучи тоа како можност, не го кажа директно, но меѓу редови потврди дека нема проблем со продажбата на земјиштето на општината, образложувајќи дека поважно е со овие средства да се реализираат проектите.
„За нас приоритет е реализацијата на проектите и секако тука се анализираат сите извори на финансирање за овие проекти, од кои еден е продажбата на градежно земјиште“, рече Касами.
Тој ја обвини опозицијата (ДУИ) дека сонува дека општината ги продала земјиштата, бидејќи како што рече, тие го прикажуваат како свршен чин, и вели дека локациите што ги спомна опозицијата не се продадени.
„Она што е индикативно, неоснованите критики дека тие имоти можат да се продаваат по симболични цени се целосно неосновани, сите постапки ќе се засноваат на закон и секако на процедурата за јавни набавки, што е посебен закон“, рече Касами.
Тој нагласи дека ги анализираат можностите земјиштето на општината да биде и извор на финансирање за реализација на проекти како што се изградбата на тетовскиот стадион и спортските терени во спортскиот центар.
„Значи, ќе ги искористиме сите извори на финансирање за реализација на овие проекти, еден од нив би можел да биде продажбата на градежно земјиште во рамките на Општина Тетово. Не исклучувам никаква можност за искористување на ресурсите за реализација на проекти, досега не се случила таква продажба и нема да се случи со кршење на законот“, рече Касами.
Во врска со ова, преку една изјава за Порталб.мк Арбреша Незири од ДУИ рече дека самиот Касами признал дека продажбата на јавен имот останува како опција.
„Значи, ова не е „нешто што сонела опозицијата“, туку реален ризик за Тетово, потврден од самиот градоначалник. Јавниот имот не е извор за покривање на лошо планирани проекти. Тој е имот на граѓаните и треба да се зачува за паркови, градинки, игралишта и јавни простори, а не да се продава на инвеститори блиски до владата, со цел да се оствари лична корист“, рече Незири.
Таа ја спомна продажбата на Монопол и паркингот во близина на ЈКП Тетово, кои беа продадени по цени многу пониски од нивната реална вредност.
„Биљал Касами се докажа како трговец и отуѓувач на јавен имот. Затоа, алармот што го вклучуваме денес се базира на неговите постапки во неодамнешното минато, за кои тој ќе биде одговорен пред законот. Бараме Биљал Касами и Аднан Азизи веднаш да се повлечат од каков било план за продажба на овие имоти“, рече Незири.
Од друга страна, независниот советник од „Подобро за Тетово“, Агрон Арифи, за Порталб.мк изјави дека можноста за финансирање на општината од продажбата на градежно земјиште не треба да служи како аргумент за продажба на парцели предвидени во планот за управување со градежно земјиште.
„Има некои парцели за кои мислам дека би можеле подобро да им служат на граѓаните со други намени, една од тие парцели е оваа што се наоѓа зад нас (зад „Уан Хоспитал“), која се наоѓа помеѓу блок на згради“, рече Арифи.
Во меѓувреме жителите кои живеат во зградите кај „Уан Хоспитал“ и зградите зад овој објект поднеле петиција до Општина Тетово, поточно до градоначалникот, претседателот на Советот и Секторот за урбанизам, како и до неколку централни институции како што се: Државниот инспекторат за градежништво и урбанизам, Државната комисија за спречување на корупција, Народниот правобранител, Министерството за транспорт и врски, Министерството за животна средина и просторно планирање.
Тие поднеле формален приговор на постапката за продажба на парцелата ПБ.Т.60.4 (парцела бр. 3165/1 КО Тетово 1) и издавање дозвола за станбена градба.
„Ние, жителите и граѓаните на ова подрачје, дејствувајќи во одбрана на јавниот интерес, основните услови за урбан живот и правото на граѓаните да учествуваат во процесите на донесување одлуки, ја поднесуваме оваа петиција и овој формален приговор за постапките за урбанизација и продажба на парцелата ПБ.Т.60.4. (парцела бр. 3165/1 КО Тетово 1). Од урбанистичко-планската документација објавена од Општина Тетово произлегува дека предметната парцела е означена како А2 – колективно домување, со: површина за градба од 664 м²; бруто развиена површина од 4649,33 м²; коефициент на искористеност 2,45; дозволена висина П+5+ПК. Проценуваме дека имплементацијата на овој проект во ова подрачје ќе предизвика сериозни урбани, инфраструктурни и социјални последици за постојните жители, нарушувајќи ги минималните животни стандарди и урбаната функционалност на подрачјето“, се наведува во писмото.
Тие бараат: Итно прекинување на постапката за продажба или отуѓување на парцелата ПБ.Т.60.4. (парцела бр. 3165/1); суспендирање на секаква административна постапка за доделување на градежна дозвола до целосно институционално разгледување на случајот; организирање на јавна дебата и директна консултација со жителите на подрачјето; објавување и целосен пристап до урбанистичката, процедуралната и имотната документација поврзана со парцелата; вршење инспекциски надзор и проверка на законитоста на постапката од страна на надлежните институции; почитување на урбанистичките стандарди, правото на граѓаните на здрава животна средина и заштита на јавниот интерес; промена на намената на парцелата во јавен парк и зелена површина.
Порталб.мк разговараше со дел од жителите, и тие велат дека првично ќе чекаат одговор од институциите, а доколку нивното барање не биде прифатено ќе продолжат со порадикални мерки, како што се протести или слично.
И советникот Агрон Арифи рече дека ќе му предложи на општинскиот совет да ја промени намената на парцелата зад „Уан Хоспитал“ и да ја направи парк.
Тој вели дека општината треба да го заштити јавниот интерес, а не да поддржува приватни инвестиции кои се на штета на јавниот интерес.
„Некои од парцелите што се во програмата за продажба се спротивно на јавниот интерес. Ќе направиме сѐ што можеме да го спречиме ова. Политиката на сегашниот градоначалник на општината е да ги дава и општинските претпријатија преку јавно-приватно партнерство. Некои од овие парцели што се во програмата за продажба се наменети за катни гаражи, ова е добра можност што ако самата општина не може да инвестира, може да направи јавно-приватно партнерство за да го реши хаосот со паркинзите во градот“, рече Арифи.
Во меѓувреме, во врска со ценовникот по кој се продава градежното земјиште и за кој ДУИ во последните денови постојано реагираше, тој вели дека е изненадувачки што реагираат на нешто што е усвоено кога ДУИ беше на власт.
„Се крена голема врева во јавноста околу ценовникот по кој се продава градежното земјиште, ценовникот го одреди Владата, тој е усвоен уште од времето кога ДУИ беше дел од владата, и чудно е што реагираат за истото прашање. Точно е дека цените што се предвидени за продажба на парцелите се многу ниски. Во јавноста кружат дезинформации дека тоа се прави заради материјална корист надвор од институциите, прво се договара друга цена со потенцијалниот купувач, а потоа се одржува електронска аукција, иако во Тетово никогаш немало електронска аукција за продажба на градежно земјиште“, рече Арифи.
Потсетуваме дека минатата година јавноста дозна дека Општина Тетово нетранспарентно дозволила продажба на државно земјиште кај поранешниот Монопол, 6.817 квадратни метри за 70 денари по квадратен метар, и дека таму ќе се градат згради.
Истражувањето на Порталб покажа дека целата оваа постапка започнала во 2019 година кога на чело на општината била Теута Арифи.
Иако овој блок бил планиран како индустриска зона, Советот на општина Тетово од составот 2021/25, во кој мнозинството го сочинувале Движењето Беса и ВМРО-ДПМНЕ, во ноември 2024 година го пренаменил во станбена зона, со што се даде зелено светло за градба на ова зона. Значи, одлуката дали ќе се градат станови во поранешниот Монопол била во рацете на сегашното раководство на Општина Тетово.
Градоначалникот на општината, Биљал Касами, не е сосема искрен кога вели дека сè било „зготвено“ претходно. Тој имал и можност да го суспендира Деталниот урбанистички план изработен во времето на Теута Арифи или да го приватизира државното земјиште по пренаменувањето во зона како колективно домување.
