Малата депонија со линдан во Охис ќе се чисти уште најмалку три години, а во моментов се подготвува тендер за избор на изведувач кој ќе треба да го заврши чистењето. Досега целосно се исчистени два и поголем дел од третиот базен на депонијата, а остануваат уште два. Од Министерството за животна средина велат дека на крајот на декември е потпишан нов договор со УНОПС за обезбедување на средствата за чистење на малата депонија во висина од 750 милиони денари. Со овие пари ќе треба да се заврши чистењето на сите пет базени на депонијата и да се ревитализира просторот.
„Првата транша е веќе префрлена од државниот буџет и се подготвува тендер за избор на компанија која ќе продолжи да чисти. Владата донесе заклучок дека во следните три години ќе се обезбедат сите потребни средства за да се заврши овој проект, што значи дека ова ќе биде последниот тендер кој се распишува. Претпоставуваме дека се останати, не повеќе од 1.000 тони отпад од ХЦХ, но мора да се има во предвид дека ќе треба да се отсранат и бетонските базени, кои исто како и почвата се контаминирани“, велат од министарството.
Во мај лани беа направени анализи од страна на холандската компанија ТАУ, кои покажаа дека во малата депонија во Охис има 50 отсто повеќе линдан од првичните пресметки. Во неа има и 70 тони жива, која исто така ќе треба да се извади и уништи на безбеден начин. Резултатите од анализата ќе влијаат и на временскиот рок и на цената на расчистувањето на депонијата, иако во текот на испитувањето беше констатирано и дека количините на контаминирана земја се значително пониски од оние во првичните пресметки. Чистењето на малата депонија со линдан започна во март 2022 година, а според првичните најави требаше да заврши за најмногу 18 месеци.
Во малата депонија, според испитувањата, се преостанати 636 тони линдан, 2.613 тони контаминирана земја, 1.120 тони контаминиран бетон и околу 70 тони жива. Околу 1.781 тони земја која се наоѓа помеѓу базените, поради нискиот степен на контаминација, не се препорачува да се третира термички и истата ќе остане во малата депонија.
Досега се ископани и спалени на 1969 тони HCH отпад и 586 тони на контаминирана почва, или околу 60 отсто од отпадот. Досегашните активности беа завршени со комбинирано финансирање од Владата, Европската Унија и Кралството Норвешка.
Во дворот на ОХИС, веднаш покрај малата се наоѓа и големата депонија со линдан, за која се претпоставува дека дека има околу 50.000 тони линдан. Покрај овие две, закопан линдан има и во месноста Пеленица кај Драчево каде лежат околу 40.000 тони чист HCH и уште 6.500 тони мешан, заедно со отпад од фабрика за стакло.
Линданот од Меѓународната асоцијација за истражување на канцер е класифициран во група 1 канцерогени супстанци со доволно докази дека предизвикува не-Хочкин лимфом. Тој е перзистентна хемикалија која долг временски период не се распаѓа во животната средина. Бидејќи е испарлива супстанца, се расејува од контаминираната почва и се содржи и во ПМ честичките. Изложеноста на линдан може да се појави од консумирање на контаминирана храна или преку дишење на воздух загаден со линдан. Хроничната (долготрајна) изложеност на линдан со вдишување кај луѓето се поврзува со заболувања на црниот дроб, крвта како и нарушувања на нервниот, кардиоваскуларниот, имунолошкиот и репродуктивниот систем.
