Бангладеш денеска гласа на првите избори по антивладините демонстрации во кои беше соборена долгогодишната лидерка Шеик Хасина и по кои десетици милиони млади луѓе сонуваа да трасираат нов курс за нивната земја. Сликите од Хасина која бега со хеликоптер додека демонстрантите ја нападнаа нејзината резиденција во летото 2024 година инспирираа и други движења предводени од млади против корупцијата и непотизмот што помогнаа во соборувањето на владите во Непал и Мадагаскар.
Многумина се среќни што 15-годишното владеење на Хасина – обележано со обвинувања за наместени избори, грабеж на државни ресурси и брутално задушување на неистомислениците – завршија.
„Револуцијата ја покажа моќта на она што Генерацијата Z може да го постигне“, изјави за Си-Ен-Ен, Мирза Шакил, студент кој учествуваше во протестите за соборување на Хасина.
Но, двајцата кандидати кои најверојатно ќе го водат Бангладеш во иднина по Хасина се далеку од оние кои ризикуваа сè на барикадите и на улиците за да ја соборат.
Едниот е 60-годишен потомок на политичка династија која со децении доминираше во политиката на Бангладеш. Другиот е 67-годишен исламистички лидер чија партија не номинира жени кандидати на изборите.
„Сонувавме за земја каде што сите луѓе, без оглед на пол, раса, религија, ќе имаат еднакви можности“, изјави за Ројтерс друг поранешен демонстрант, Садман Муџтаба Рафид.
„Очекувавме промени во политиката и реформи, но тоа е далеку од она за што сонувавме.“
Падот на Хасина започна со студентски демонстрации за квотите за работа во државните службеници. Како одговор, нејзината влада започна брутална и крвава репресија што само го поттикна движењето и донесе повеќе луѓе на улиците.
Протестите наскоро се проширија низ целата земја, а кога армијата изјави дека нема да пука врз демонстрантите, беше јасно дека владеењето на Хасина е завршено.
Во август 2024 година, студентите ја нападнаа нејзината официјална резиденција, кршејќи ѕидови и ограбувајќи ја нејзината содржина, принудувајќи ја да избега во соседна Индија и во егзил.
Минатиот ноември, суд во Дака ја осуди Хасина на смрт во отсуство за нејзината улога во немирите, во кои канцеларијата на ОН за човекови права проценува дека биле убиени околу 1.400 луѓе.
Хасина сега се наоѓа како пион во напнатата криза меѓу двете земји, бидејќи Бангладеш бара нејзина екстрадиција за да се соочи со правдата за злосторства за кои таа инсистира дека не ги сторила. На нејзината Авами лига ѝ е забрането да се кандидира на претстојните избори.
Отсуството на Хасина и нејзината партија беше благодет за нејзиниот историски ривал, Националистичката партија на Бангладеш (БНП).
Нејзиниот лидер, Тарик Рахман, син на поранешниот премиер и лут ривал од Хасина, покојната Халеда Зија, оттогаш се врати во Бангладеш по 17 години егзил и сега се чини дека е фаворит за победа.
Џамат-е-Ислами, пак, е претставник на најголемата исламистичка партија во земјата, која се враќа по години потиснување под водство на Хасина.
Во меѓувреме, Националната граѓанска партија (NCP), политичка партија основана од студенти по востанието, се бореше значително да се пробие на поделената и често насилна политичка сцена во Бангладеш.
Кон крајот на декември, многумина беа шокирани кога објавија сојуз со Џамат-е-Ислами.
Тој пакт е делумно за заштита, рече Наоми Хосеин, професорка по студии за развој на Универзитетот SOAS во Лондон.
