Лев Виготски, еден од највлијателните руски психолози на 20 век, засекогаш го променил начинот на кој го разбираме развојот на детето.
Во срцето на размислувањето на Лев Виготски е едноставна, но моќна идеја: детето учи најмногу не кога го прави она што веќе го знае, туку кога се соочува со предизвици што се во негов дофат – но кои сè уште не може да ги надмине самостојно. Таа зона помеѓу постојните способности и потенцијалот што се отвора со помош на другите се нарекува зона на понатамошен развој.
Според овој познат руски психолог, токму во оваа зона се одвива најинтензивниот ментален раст.
Кога детето добива поддршка од постарите или врсниците, постепено стекнува вештини. Со текот на времето, она што некогаш било можно само со помош, детето почнува да го прави самостојно.
Виготски особено ја нагласил важноста на социјалната средина. Учењето, според него, секогаш започнува во однос со другите, преку разговор и соработка, а дури подоцна станува дел од внатрешните процеси на размислување. Затоа родителите, наставниците и старателите имаат клучна улога: тие се мостот помеѓу сегашните способности на детето и неговиот иден развој.
Таа поддршка може да биде само присуството на возрасен, така што детето ќе се чувствува доволно храбро да проба нова вештина.
Како родителите можат да ги применат овие идеи во секојдневниот живот?
Првиот чекор е разбирање на детето – каде е во моментов и кои се следните мали чекори што може да ги преземе. Наместо да ги правите задачите премногу лесни или премногу тешки, важно е да понудите предизвици што се малку над нивото на детето, но остварливи со поддршка.
Еден од најважните пристапи во тој процес е таканареченото „скефолдирање“ – постепено обезбедување помош. Ова може да вклучува објаснување, давање примери, поставување прашања или нежно водење на детето само да најде решенија. Како што детето напредува, таа поддршка полека се повлекува.
Во исто време, подеднакво е важно да се остави простор за независност. Кога детето добива можност да размислува само, да прави грешки и да наоѓа решенија, тоа ја зајакнува неговата самодоверба и способност да донесува независни одлуки. Отворениот разговор, внимателното слушање и размената на идеи дополнително им помагаат на родителите да го прилагодат својот пристап кон потребите на детето.
Фото: Pixabay
